ساعت ۵۵/۴ بعدازظهر است و طبق قانون راس ساعت ۵ بعدازظهر كتابخانه تعطيل مى شود. اما همچنان چند دانشجو كتاب ها و مجلات را زيرورو مى كنند. يكى از آنها كه مرتب ساعتش را نگاه مى كند بسيار كلافه است. از يك قفسه به قفسه ديگر مى رود. كتابى را مى گذارد و كتاب ديگرى را برمى دارد. اما آنچه مى خواهد نمى يابد. در اين لحظه چراغ هاى كتابخانه خاموش مى شوند. دانشجو آهى از نهادش بلند مى شود. با سرعت به سمت كتابدار مى رود و با التماس مى گويد مى توانم فقط چند دقيقه ديگر در اينجا باشم تا آنچه مى خواهم بيابم؟ اما با جواب منفى كتابدار مواجه مى شود. كتابدار مى گويد: من نمى توانم بيشتر از ساعت ۵ بمانم. دانشجو دوباره مى گويد: من بايد تا فردا تحقيقم را به استادم تحويل دهم در حالى كه اطلاعاتم ناقص هستند. حدود ۴ يا ۵ ساعت است كه همه كتابخانه را زيرورو كردم اما مطلب مورد نظرم را نيافتم. حالا چكار كنم؟ اما گوش كتابدار حرف هاى دانشجو را نمى شنود و در حالى كه از كتابخانه خارج مى شود به نگهبان درب خروجى دستور مى دهد دانشجويان را از محيط كتابخانه خارج كند. دانشجو بالاجبار از كتابخانه بيرون مى آيد و از شيشه پنجره به درون كتابخانه زل مى زند. او با حسرت كتابخانه و منابع اطلاعات درون آن را نگاه مى كند. با خود مى گويد: اى كاش فقط و فقط يك ساعت ديگر مى توانستم در كتابخانه بمانم. حسرت دسترسى به اطلاعات؟!
امروز دسترسى به اطلاعات راحت ترين مسير را دارد. تا آنجا كه بيشتر كتابخانه هاى سراسر جهان شبانه روزى هستند و حتى اگر محققى در يكى از ساعات شب بخواهد، مى تواند به كتابخانه رود و اطلاعات مورد نيازش را به كتابداران سفارش دهد. اما كتابداران در كتابخانه هاى ما از اين حقيقت بسيار فاصله دارند. آنها همچنان مثل يك كارمند اداره با مراجعه كنندگان رفتار مى كنند. ساعات مشخصى به محيط كار مى آيند و در زمانى محدود خدمات اطلاع رسانى انجام مى دهند. آنها تحقيق را همانند يك كار ادارى بى اهميت مى پندارند كه اگر يك روز هم به تعويق افتاد مشكلى پيش نمى آيد.
اما به شما محقق و دانشجوى عزيز مى گويم اين ديدگاه نبايد مانع پيشرفت كارهاى علمى شما شود. خوشبختانه با وجود دنياى فناورى اطلاعات اين مشكل پاسخ دارد. كتابخانه هاى ديجيتالى در تمام ساعت هاى شبانه روز منابع اطلاعاتى شان online در خدمت شما هستند. شما به راحتى و بدون طى مسافت منزل يا محل كارتان تا كتابخانه با نشستن در پشت كامپيوتر و اتصال به شبكه جهانى اينترنت آنچه اطلاعات مى خواهيد را مى يابيد.
با اين مقدمه مى خواهم يكى ديگر از كتابخانه هاى الكترونيكى معتبر را كه داراى انبوهى از اطلاعات متنوع است معرفى كنم. با من همراه شويد. با كليك و تنها با يك كليك بر روى آدرس اينترنتى www.Lib.utexas.edu سوار بر امواج الكترونيكى و با عبور از سيم هاى نامريى به فضاى كتابخانه هاى دانشگاه تگزاس مى رويد. دانشگاه تگزاس چند كتابخانه دارد كه الكترونيكى هستند و با يك تقه بر روى آدرس اينترنتى گفته شده مى توانيد به كتابخانه هاى اين دانشگاه راه يابيد. صفحه اصلى اين كتابخانه آنقدر ساده طراحى شده كه نمى توان باور كرد در پشت اين صفحه ساده دنيايى از اطلاعات ذخيره شده باشد. كتابخانه اى كه منابع اطلاعاتى آن شامل كتاب، ژورنال، abstractها و حتى خبرنامه هاى علمى مى شود. خبرنامه علمى كتابخانه شما را از آخرين اطلاعات علمى روز در زمينه هاى فيزيك، شيمى، رياضى، نجوم، بيولوژى، اكولوژى، ميكروبيولوژى و... آگاه مى كند.
اما به شما پيشنهاد مى كنيم پس از ورودتان به كتابخانه ابتدا بر روى بخش How do I? كليك كنيد تا به راه و روش search اطلاعات كه براساس موضوع، نام نويسنده و حتى نام ناشر اطلاعات طراحى شده است دسترسى يابيد. سپس اگر با مشكلى مواجه شديد، ask librarian شما را با كتابداران مجموعه ارتباط مى دهد. كتابداران طبق جدول زمان بندى شده در كتابخانه شماره تلفن ها، آدرس هاى email و Idهاى خود را در اختيارتان مى گذارند تا با آنها تماس بگيريد، برايشان نامه ارسال كنيد و يا در chat roomهاى شخصى تان با آنها گفت وگو كنيد. بعد از آنكه پاسخ سئوال هاى خود را يافتيد باز هم با كتابداران تماس حاصل كنيد و اطلاعات مورد نظرتان را به آنها سفارش دهيد. كتابداران مى گويند ما از اطلاعات سفارش شده شما پرينت تهيه مى كنيم و با دريافت مبلغى مشخص آنها را برايتان در سريع ترين زمان ممكن ارسال مى كنيم. اما يكى از بخش هاى قابل توجه در صفحه اصلى كتابخانه خبرنامه غيرعلمى است كه به خبرگزارى هاى BaBC News، Times، Google News و... لينك شده اند اين بخش باعث مى شود تا هنگام حضور در كتابخانه علاوه بر اطلاعات علمى از رويدادهاى غيرعلمى سراسر جهان نيز اطلاع يابيد. انتظار مى رود در يك كتابخانه تخصصى فقط اطلاعات علمى محض براى كاربران در نظر گرفته شده باشد. اما كليك بر Newspaper حقيقتى ديگر را آشكار مى كند. به راستى خبرهاى غيرعلمى براى محققان متخصص در هنگام Search كتابخانه چه مفهومى دارد؟ متخصصان سراسر دنيا بر اين باورند تحقيقات زمانى كاربردى مى شوند كه مطابق با نيازهاى علمى جوامع انجام شوند. شايد طراحان سايت كتابخانه UT دانشگاه تگزاس نيز با اعتقاد بر اين باور هر لحظه به userهاى خود يادآورى مى كنند كه با آگاهى از اخبار روز به طرح سئوال هاى علمى بپردازيد. اين ديدگاه كارشناسانه طراحان سايت هاى كتابخانه هاى الكترونيكى بسيار ستودنى است. شايد تصور ما از اين كتابخانه فقط و فقط انبارى از اطلاعات خام و اوليه باشد. اما بخش هاى مختلفى كه در سايت هاى بعضى از كتابخانه هاى ديجيتالى گنجانده شده اند به خوبى نشان مى دهند كه تجزيه، تحليل و ارتباط اطلاعات تخصصى از حفظ آنها به تنهايى مهمترند. رابطه ميان علوم و دانش هاى مختلف نيز از همين جا ناشى مى شود.